Network’ün Temelleri

0

Network’ün Temelleri

Network Kavramı
İki yada daha çok bilgisayarın bribirine bağlanmasına network denir. Network içindeki bilgisayarlar birbiriyle iletişim kurabilirler ve veri paylaşırlar. Network, bilgisayarlar arasında veri alışverişi yapmabilme gereksinim ile doğmuştur.

LAN (Local Area Network)
Belli sayıda bilgisayardan ve belli bir alan içinde oluşturulan tipik network’lere LAN denir. Örneğin 10 kullanıcı ve tamamı bir bina içinde. Network’lerin kullanıcı sayısı ve alan bakımından genişlemesi geniş alan network’lerini (Wide Area Networks: WAN) ortaya çıkarmıştır.

Neden Network’e Gereksinim Duyulur
Network’e duyulan temel gereksinim veri kaynaklarını paylaşmak ve iletişim kurmaktır. Veri paylaşmak sabit disklerde yer alan klasörlerin ve dosyaları birçok kişi ya da istenilen diğer kişiler tarafından kullanılması anlamındadır. İletişim ise kullanıcıların biribirine elektronik-posta göndermesi anlamındadır. Network’ler kullanıcıların aynı anca aynı ande aynı ya da değişik dosyaları paylaşmalarını sağlar.
Network kullanımında bir diğer adım ise yazıcılar ve diğer çevre biriminlerinin paylaşımıdır. Bir ofiste bir yazıcının birçok kişi tarafından kullanılmasını kim istemez. Network’ler kullanıcıların aynı anda bir yazıcıya dosya yollamasını sağlarlar.

Network kullanımında bir diğer yarar ise uygulamaların paylaşımıdır. Örneğin bir bilgisayarda yüklü bir programın diğer bilgisayarlar tarafından kullanılması.
Network’e duyulan gereksinimi şu şekilde özetlemek olasıdır:

  • Veri paylaşımı
  • Elektronik-posta
  • Çevre birimlerini paylaşmak
  • Uygulamaları ortak kullanmak

Network Görünümü
Topology (Yerleşim) terimi network’ün fiziksel görünümünü ve bilgisayarların yerleşimini, kablolama diğer network birimlerini kapsar. Bu nedenle bir network’ün temel tasarımı yapılacağı zaman onun yerleşimi belirlenir. Yerleşim ile ilgili konular:

  • Fiziksel görünüm
  • Tasarım
  • Diyagram
  • Harita

Bir network’ün yerleşim biçimi onun yapabileceklerini ve çalışma biçimini etkileyen ana özelliğidir. Bu nedenle yerleşim biçimleri belirlenirken şu konular göz önünde bulundurulur:

  • Network’ün gereksinim duyduğu aygıtların tipi
  • Aygıtların yetenekleri
  • Network’ün büyümesi
  • Network’ün yönetilme biçimi

Bir network yerleşim biçimine karar vermek network’ü oluşturmak üzere atılan ilk adımdır. Kablolama, kuruluş, işletim ve yönetim büyük ölçüde seçilen yerleşim biçimine bağlıdır.
Yerleşim biçimi ayrıca network üzerindeki bilgisayarların iletişimini de etkiler. Bu nedenle yerleşim biçimi seçenekleri iyi bir şekilde incelenerek network oluşturmaya karar verilir.

Standart Yerleşim Biçimleri (Topologies)
Bir network tasarımı için üç temel yerleşim biçimi vardır:

  • Bus (Taşıt)
  • Star (Yıldız)
  • Ring (Halka)

Bilgisayarların tek bir kablo ile birbirine bağlanması sistemine bus denir. Bu tek kabloya backbone da segment denir. Bilgisayarların bir merkez (hub) üzerinden birbirine bağlı olduğu sisteme ise yıldız yerleşim denir. Bilgisayarların bir halka şeklinde kesintisiz birbirine bağlı olduğu sisteme ise halka yerleşim biçimi denir.
Yerleşim biçimlerinin bazıları aktif, bazıları ise pasiftir. Aktif yerleşim biçimlerinde network üzerindeki bilgisayarlar verinin bir bilgisayardan diğerine gönderilmesinde etkendirler ve bu nedenler eğer network üzerindeki bilgisayarlardan birisi çalışmazsa veri iletişimi durur. Pasif iletişim biçimde ise bilgisayarlar veri iletişiminde etken değildirler. Sadece network üzerinde dolaşan veriyi dinlerler.

Bus Yerleşim Biçimi
Bus yerleşim biçimi doğrusal bir hat olarak bilinir. Bu yerleşim biçimi network oluşturmak için yaygın kullanılır.
Taşıt üzerindeki iletişim şu şekilde gerçekleştirilir. Taşıt üzerinde belli bir bilgisayara gönderilmek üzere yollanan elektronik sinyaller hareket eder. Bu iletişimi temelinde sinyalin gönderilmesi, sıçraması ve sonlandırılma işlemleri yatar. Taşıt yerleşim biçimi pasif bir yerleşimdir.

Taşıt üzerindeki iletişimde bir bilgisayar diğer bir bilgisayara bir mesajı yollar. Bu mesaj sadece o bilgisayar tarafından alınabilir. Aynı anda sadece bir bilgisayar mesaj yollayabilir. Bu nedenle taşıt yerleşim biçiminin performansı network üzerindeki bilgisayar sayısına bağlıdır.
Belli bir sayı ve standart olmamasına rağmen taşın network’lerinde şu faktörler göz ününde bulundurulur:

  • Network üzerindeki bilgisayarların donanım olarak yetenekleri
  • Network üzerinde çalıştırılan uygulamanın tipi
  • Network için kullanılan kablonun tipi
  • Network üzerindeki bilgisayarların arasındaki uzaklık

Taşıt yerleşim biçiminde veri ya da sinyal bütün network’e gönderildiği için yolu bir başından diğerine dolaşır. Sinyalin diğer bilgisayarların sinyal göndermesini engellememesi için istenile bilgisayara ulaştıktan sonra sonlandırılması (yok edilmesi) gerekir. Bu işlem için sonlandırıcı (terminator) kullanılır.
Sonlandırıcılar kablonun başında ve sonunda kullanılır. Sonlandırıcı sinyali durdurduktan sonra diğer bir sinyal network üzerinde dolaşmaya başlar. Kabloda bir kopukluk ya da bir kısa devre network’ün çökmesine neden olur.

Taşıt Yerleşim Biçiminde Genişleme

Taşıt yerleşim biçimde oluşturulan bir network kablo yapısında yapılan bir ekleme ile genişletilir. Bu işlem için barrel connector olarak adlandırılanekler kullanılır. Ancak, kablolama yapısına dayanarak network’ü genişletmenin fiziksel sınırları vardır. Bilgisayarlar arasındaki uzaklıklar büyüdükçe sinyaller zayıflamaya başlar. Bu nedenle repeater denilen aygıtlar kullanılır. Repeater’lar sayesinde sinyaller güçlenerek uzak mesafelere kablo ile ulaşması sağlanır.

Yıldız Yerleşimi
Yıldız yerleşim biçiminde bilgisayarlar merkezi biçimde konuşlandırılan bir hub‘a bağlı olarak çalışırlar. Bilgisayarlar tarafından üretilen sinyaller önce hub’a ulaşırlar ardından diğer bilgisayarlara ulaştırılırlar.
Yıldız yerleşim biçimde bütün bilgisayarlar bir hub’a bağlıdır. Diğer bir deyişle bütün bilgisayarlara hub’tan bir kablo çekilir. Bu merkezi dağıtım sistemi yıldız yerleşim biçimde her bilgisayara özel bir kablo çekilmesini böylece herhangi bir kablo arızasının sadece o bilgisayarı etkilemesi sağlar. Böylece tüm network çökmez. Ancak merkezi dağıtım birim hub’ın bozulması durumunda ise bütün network çöker.

Ring Yerleşim

Ring (halka) yerleşim biçiminde bilgisayarlar bir halka biçiminde birbirine bağlıdır. Herhangi bir sonlandırma işlemi yapılmaz. Sinyaller bir döngü içinde dönerler. Bununla birlikte halka yerleşim biçimi aktif bir network’tür. Diğer bir deyişle halka üzerinde yer alan bilgisayarlar verinin ve sinyallerin iletilmesinden sorumldurlar. Bu nedenle halkada yer alan bir bilgisayarın arızalanması bütün network’ün çökmesi anlamına gelir.

Halka yerleşim biçiminde sinyallerin dolaşımını kontrol etmek için token adı verilen bir bilgi kullanılır. Token bilgisayarlar arasında dolaşır. Sinyal gönderecek bilgisayar bulunduğunda token o bilgisayar tarafından değiştirilir ve diğer bilgisayarı bulması için sinyalle birlikte yollanır.

Share.

About Author

Leave A Reply